सुन्दरहरैंचा (मोरङ) : नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनअन्तर्गत मोरङ निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ६ बाट महिलातर्फ केन्द्रीय महाधिवेशन प्रतिनिधि पदमा राधिका दाहालले उम्मेदवारी घोषणा गरेकी छन्। स्वास्थ्य सेवा, शिक्षा, सामाजिक अभियान तथा विभिन्न संघसंस्थामा लामो समयदेखि सक्रिय रहँदै आएकी दाहालले आफ्नो अनुभव र सामाजिक जिम्मेवारीलाई राजनीतिक यात्रासँग जोड्दै उम्मेदवारी अघि सारेकी हुन्।स्वास्थ्य क्षेत्रलाई आफ्नो प्रमुख कर्मक्षेत्र बनाउँदै आएकी दाहाल हेल्थ असिस्टेन्ट (HA) हुन्। उनले निजी तथा सरकारी स्वास्थ्य संस्थामा करिब १२ वर्ष काम गरेको अनुभव रहेको बताइएको छ। स्वास्थ्य सेवामा प्रत्यक्ष रूपमा नागरिकसँग जोडिएर काम गर्नुका साथै उनले विभिन्न कलेज तथा शैक्षिक संस्थामा अध्यापन र प्रशिक्षणसमेत दिँदै आएकी छन्।
स्वास्थ्य क्षेत्रमा काम गर्दा बिरामीको उपचार र स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्ने भूमिकामात्र नभई समुदायमा स्वास्थ्यसम्बन्धी जनचेतना फैलाउने काममा समेत दाहाल सक्रिय रहँदै आएकी छन्। विशेषगरी खोप तथा भ्याक्सिन कार्यक्रमसँग सम्बन्धित काममा उनको लामो अनुभव रहेको छ। स्वास्थ्य कार्यालय सुनसरीसँग आबद्ध रहेर विगत केही वर्षदेखि खोप तथा भ्याक्सिनसम्बन्धी कार्यक्रम, तालिम तथा प्रशिक्षणमा काम गर्दै आएको उनको अनुभव छ।
कोरोना महामारीमा समुदायको घरदैलोमा
राधिका दाहालको सामाजिक सक्रियताको एउटा महत्वपूर्ण पक्ष कोभिड–१९ महामारीको समय पनि हो। कोरोना महामारीका बेला स्वास्थ्यकर्मीका रूपमा आफ्नो पेशागत जिम्मेवारी पूरा गर्नुका साथै उनले आफ्नो गाउँघर, छरछिमेक र समुदायका नागरिकलाई स्वास्थ्यसम्बन्धी आवश्यक सहयोग र जानकारी उपलब्ध गराउन सक्रिय भूमिका निर्वाह गरेकी थिइन्।
त्यतिबेला खोपको पहुँच, स्वास्थ्यसम्बन्धी जानकारी र आवश्यक सहजीकरणको अभावमा धेरै नागरिक अन्योलमा रहेका बेला दाहालले आफ्नो स्वास्थ्य क्षेत्रको अनुभवलाई समुदायको हितमा प्रयोग गरेकी थिइन्। खोप तथा भ्याक्सिनसम्बन्धी काममा प्रत्यक्ष संलग्न रहेकी उनले स्थानीयस्तरमा समेत नागरिकलाई आवश्यक सहजीकरण र सहयोग पुर्याएकी थिइन्।
कोरोना महामारीले स्वास्थ्यकर्मीको भूमिका अस्पताल र स्वास्थ्य संस्थाभित्र मात्र सीमित हुँदैन भन्ने देखाएको समयमा दाहालले समुदायसँग प्रत्यक्ष जोडिएर काम गरेको बताइन्छ। आफ्नै गाउँघर तथा छरछिमेकमा पुगेर स्वास्थ्यसम्बन्धी जानकारी दिने, खोपबारे बुझाउने र आवश्यक सहयोग गर्ने काममा उनी सक्रिय रहिन्।
खोप तथा स्वास्थ्य प्रशिक्षणमा अनुभव
स्वास्थ्य कार्यालय सुनसरीसँग सम्बन्धित खोप तथा भ्याक्सिन कार्यक्रमहरूमा काम गर्दै आएकी दाहालले विभिन्न स्थानमा प्रशिक्षण तथा तालिम सञ्चालन गर्ने अनुभवसमेत हासिल गरेकी छन्। स्वास्थ्यकर्मी तथा सम्बन्धित व्यक्तिहरूलाई खोप कार्यक्रमका विषयमा प्रशिक्षण दिने, स्वास्थ्यसम्बन्धी जानकारी आदानप्रदान गर्ने र कार्यक्रम सञ्चालनमा सहजीकरण गर्ने काममा उनले अनुभव बटुलेकी छन्।
स्वास्थ्य क्षेत्रमा करिब १२ वर्षको व्यावहारिक अनुभवसँगै अध्यापन र प्रशिक्षणको पृष्ठभूमिले आफूलाई सामाजिक तथा राजनीतिक क्षेत्रमा समेत काम गर्न थप आधार दिएको दाहालको बुझाइ छ। उनको दृष्टिमा राजनीति केवल पद प्राप्त गर्ने माध्यम नभई समाजमा रहेका समस्या पहिचान गर्ने, नागरिकका आवश्यकता बुझ्ने र त्यसको समाधानका लागि जिम्मेवारीपूर्वक काम गर्ने माध्यम हुनुपर्ने धारणा छ।
लायन्सदेखि जेसीजसम्म सामाजिक क्षेत्रमा सक्रिय
स्वास्थ्य सेवासँगै दाहाल सामाजिक क्षेत्रमा पनि लामो समयदेखि सक्रिय रहँदै आएकी छन्। उनी लायन्स क्लब, जेसीजलगायत विभिन्न सामाजिक संघसंस्थासँग आबद्ध भएर सामाजिक गतिविधिमा सहभागी हुँदै आएकी छन्। विभिन्न सामाजिक संस्थामा काम गर्दा उनले समुदायका फरक–फरक वर्ग र समूहसँग प्रत्यक्ष सम्पर्कमा रहेर काम गर्ने अवसर पाएकी छन्। सामाजिक संस्थामार्फत हुने स्वास्थ्य, शिक्षा, जनचेतना तथा समुदायमुखी कार्यक्रमहरूमा उनको सहभागिता रहँदै आएको छ।
यसैगरी स्थानीय तहका विभिन्न सामाजिक तथा सामुदायिक संरचनामा समेत उनले जिम्मेवारी निर्वाह गरेकी छन्। आफ्नो टोलको उपाध्यक्षको जिम्मेवारीमा रहेर स्थानीयस्तरका समस्या र समुदायका आवश्यकतासँग नजिक रहेर काम गरेको अनुभव पनि उनीसँग छ।
त्यस्तै उपभोक्ता मञ्च, सुनसरीको कोषाध्यक्षको जिम्मेवारीमा रहेर संस्थागत कामको अनुभवसमेत हासिल गरेकी छन्। सामाजिक संस्था, सामुदायिक समूह र उपभोक्ता अधिकारसँग जोडिएका गतिविधिमा काम गर्दा प्राप्त अनुभवलाई पनि उनले आफ्नो राजनीतिक यात्राको महत्वपूर्ण आधारका रूपमा लिएकी छन्।
स्वास्थ्य, शिक्षा र सामाजिक सेवाको अनुभव राजनीतिक यात्रामा जोड्ने प्रयास
राधिका दाहालको परिचय स्वास्थ्यकर्मीमा मात्र सीमित छैन। स्वास्थ्य सेवासँगै शिक्षण, प्रशिक्षण र सामाजिक संस्थामा जिम्मेवारी निर्वाह गर्दै आएकी उनी अहिले सक्रिय राजनीतिक भूमिकामा अघि बढ्ने तयारीमा छिन्।
नेपाली कांग्रेसप्रति लामो समयदेखि आस्था राख्दै आएकी दाहालले पार्टीको संगठनात्मक गतिविधिमा पनि आफ्नो सक्रियता बढाउँदै लगेकी छन्। कांग्रेसको विचार, लोकतान्त्रिक मूल्य र सामाजिक न्यायको अवधारणाप्रति आफ्नो विश्वास रहेको बताउँदै उनले महिलाको राजनीतिक सहभागिता अझ प्रभावकारी बनाउन आफूले उम्मेदवारी दिएको बताएकी छन्।
उनको उम्मेदवारीले स्वास्थ्य क्षेत्रबाट सामाजिक सेवामा सक्रिय हुँदै राजनीतिक प्रतिनिधित्वतर्फ अघि बढेकी महिलाको यात्रालाई समेत प्रतिबिम्बित गरेको छ। दाहालले स्वास्थ्य क्षेत्रमा काम गर्दा देखेका नागरिकका समस्या, सामाजिक क्षेत्रमा काम गर्दा बुझेका समुदायका आवश्यकता र विभिन्न संस्थामा जिम्मेवारी निर्वाह गर्दा प्राप्त गरेको संस्थागत अनुभवलाई अब राजनीतिक भूमिकामार्फत अघि बढाउने लक्ष्य लिएकी छन्।
‘पदभन्दा जिम्मेवारी महत्वपूर्ण’
दाहालको राजनीतिक यात्राको केन्द्रमा सेवा र जिम्मेवारी रहेको उनको भनाइ छ। आफूले स्वास्थ्यकर्मीका रूपमा नागरिकको सेवा गरेको अनुभवलाई राजनीतिक भूमिकामा समेत निरन्तरता दिन चाहेको उनी बताउँछिन्। महिला नेतृत्वको आवश्यकता बढिरहेको अवस्थामा आफूले महिलाका सवाललाई राजनीतिक बहसमा थप प्रभावकारी रूपमा उठाउन सक्ने विश्वासका साथ उम्मेदवारी घोषणा गरेको उनको भनाइ छ।
स्वास्थ्य क्षेत्रमा लामो समय काम गरेकाले ग्रामीण तथा स्थानीय समुदायका स्वास्थ्य समस्या, महिलाको स्वास्थ्य, स्वास्थ्य सचेतना र पहुँचका विषयमा आफू जानकार रहेको दाहाल बताउँछिन्। त्यसैगरी अध्यापन तथा प्रशिक्षणको अनुभवका कारण शिक्षा र सीप विकासका विषयमा पनि काम गर्न सकिने उनको धारणा छ।
मोरङ–६ मा कांग्रेसको महाधिवेशन प्रक्रिया
मोरङ निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ६ नेपाली कांग्रेसको महाधिवेशन प्रक्रियामा पनि पछिल्लो समय चर्चामा रहेको क्षेत्र हो। १५औँ महाधिवेशनअन्तर्गत यस क्षेत्रमा वडा अधिवेशनको प्रक्रिया अन्य कतिपय क्षेत्रभन्दा ढिलो अघि बढेको थियो। पछिल्ला विवरणहरूमा मोरङ–६ मा वडा अधिवेशन प्रक्रिया अन्तिम चरणमा पुगेको उल्लेख गरिएको छ।
मोरङ–६ मा सुन्दरहरैंचा नगरपालिकाका केही वडा, बुढीगंगा गाउँपालिकाका क्षेत्र तथा विराटनगर महानगरपालिकाका केही वडा समेटिन्छन्। यही क्षेत्रबाट महिलातर्फ केन्द्रीय महाधिवेशन प्रतिनिधिमा उम्मेदवारी घोषणा गर्दै दाहालले आफूले स्वास्थ्य तथा सामाजिक क्षेत्रमा हासिल गरेको अनुभवलाई कांग्रेसको संगठनात्मक र राजनीतिक भूमिकामा प्रयोग गर्ने बताएकी छन्।
स्वास्थ्यकर्मीबाट नेतृत्वको यात्रातर्फ
राधिका दाहालका लागि अहिलेको उम्मेदवारी एउटा पदका लागि गरिएको दाबी मात्र नभई स्वास्थ्य सेवा, शिक्षा, सामाजिक अभियान र संस्थागत जिम्मेवारीबाट सिकेको अनुभवलाई राजनीतिक नेतृत्वसँग जोड्ने प्रयासका रूपमा देखिएको छ। करिब १२ वर्ष स्वास्थ्य सेवामा काम गरेको अनुभव, खोप तथा भ्याक्सिन कार्यक्रमसँगको लामो संलग्नता, विभिन्न स्थानमा प्रशिक्षण तथा तालिम सञ्चालनको अनुभव, कलेज तथा शैक्षिक क्षेत्रमा अध्यापन, लायन्स र जेसीजलगायत सामाजिक संस्थासँगको आबद्धता तथा स्थानीयस्तरमा निर्वाह गरेका जिम्मेवारीलाई आधार बनाउँदै दाहालले कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनमा महिलातर्फ केन्द्रीय महाधिवेशन प्रतिनिधिको उम्मेदवारी अघि सारेकी हुन्।
उनको राजनीतिक यात्राको आगामी दिशा भने महाधिवेशनको निर्वाचन प्रक्रियाबाट तय हुनेछ। तर उम्मेदवारी घोषणासँगै दाहालले स्वास्थ्यकर्मीको परिचयबाट सामाजिक सेवामा सक्रिय हुँदै राजनीतिक प्रतिनिधित्वको यात्रामा आफूलाई उभ्याएकी छन्।
