धनकुटा । धनकुटाको साँगुरीगढी गाउँपालिका–६ मा पर्ने नाम्जे प्राकृतिक सौन्दर्यसँगै मगर समुदायको मौलिक संस्कृति, परम्परा र ग्रामीण जीवनशैलीका कारण पर्यटकको रोजाइमा पर्ने गन्तव्य हो। भेडेटारबाट नजिकै रहेको नाम्जेमा अझै पनि पुराना शैलीमा निर्माण गरिएका घरहरूले गाउँको ऐतिहासिक र सांस्कृतिक पहिचानलाई जोगाइरहेका छन्।
तस्बिरमा देखिएको यो घर पनि नाम्जेको पुरानो ग्रामीण वास्तुकलाको एउटा उदाहरण हो। ढुंगाको गारो, काठको संरचना र परम्परागत खरको छानाले बनेको घरले आधुनिक निर्माण शैलीभन्दा फरक पुस्तौँ पुरानो जीवनशैलीको झल्को दिन्छ। घरको संरचनामा स्थानीय रूपमा उपलब्ध ढुंगा, काठ र खरजस्ता सामग्री प्रयोग गरिएको देखिन्छ।
यस्ता घरहरू केवल बसोबास गर्ने संरचना मात्र होइनन्। यिनले विगतमा गाउँमा मानिसको दैनिक जीवन कसरी चल्थ्यो, स्थानीय स्रोतसाधनको प्रयोग कसरी गरिन्थ्यो र वातावरणअनुकूल घर निर्माण गर्ने परम्परा कस्तो थियो भन्ने इतिहाससमेत बोकेका हुन्छन्।
नाम्जे मगर समुदायको बाहुल्यता रहेको गाउँ हो। यहाँ सामुदायिक होमस्टे सञ्चालन हुँदै आएका छन् भने स्थानीय परिकार, मौलिक हुर्रा नाच र अतिथि सत्कार पर्यटकका प्रमुख आकर्षण हुन्। नाम्जे–थुम्की क्षेत्रमा सामुदायिक होमस्टे सञ्चालनमा आएको र स्थानीय संस्कृति तथा उत्पादनलाई पर्यटनसँग जोडिँदै आएको छ।
पर्यटकहरूका लागि नाम्जेको विशेषता प्राकृतिक दृश्यसँगै यही मौलिक ग्रामीण परिवेश पनि हो। कुहिरोले छोपिने पहाड, हरियाली, स्थानीय बस्ती र पुराना घरहरूले यहाँ पुग्ने पर्यटकलाई फरक अनुभव दिने गर्छन्।
तर समयसँगै पुराना घरहरू जीर्ण हुँदै जाने र नयाँ पुस्ताले आधुनिक घर निर्माण गर्ने क्रम बढ्दै गएकाले यस्ता मौलिक संरचनाको संरक्षण चुनौती बन्दै गएको छ। पुराना घरलाई भत्काएर नयाँ संरचना बनाउनुको सट्टा आवश्यक मर्मतसम्भार गरी पर्यटनसँग जोड्न सके यसले नाम्जेको मौलिक पहिचानलाई थप बलियो बनाउन सक्छ।
नाम्जेमा रहेका यस्ता पुराना घरलाई स्थानीय इतिहास, संस्कृति र पर्यटनको जीवित सम्पदाका रूपमा संरक्षण गर्न सके आगामी पुस्ताले पनि आफ्नो गाउँको पुरानो जीवनशैलीलाई प्रत्यक्ष रूपमा बुझ्न र अनुभव गर्न पाउनेछन्।
